ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါဆုိတာ

၁။ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါဆုိတာ ဘာလဲ။
အသက္ရွဴရင္ တရႊီရႊီျမည္ၿပီး အသက္ရွဴက်ပ္တဲ့ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။ အမွန္တကယ္ေတာ့ ကေလးေရာ၊
လူႀကီးမွာပါျဖစ္ပါတယ္။ လူႀကီးေတြမွာ ေတြ႕ရတဲ့ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ ၅%ဟာ ကေလးဘ၀ကတည္း
က စတင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အေအးမိႏွာေစးရင္၊ မတည့္တဲ့အစားအစာစားမိရင္၊ အနံ႔အသက္ရွဴ မိရင္၊
႐ုတ္တရက္ေခ်ာင္းဆိုးၿပီး ရင္က်ပ္လာပါတယ္။ ေလႁပြန္ေတြအက်ဥ္းဆံုး အခ်ိန္ျဖစ္တဲ့ ည ၁၂ နာရီနဲ႔
မနက္ ၆နာရီၾကားမွာ ပိုသိသာလာပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ ကေလးကေျပးလႊားငိုရယ္လုိက္တာနဲ႔ ေခ်ာင္း
ဆိုးၿပီး ႐ုတ္တရက္ရင္က်ပ္လာတတ္တယ္။ ေက်ာင္းေနတဲ့ အရြယ္အမ်ိဳးထဲမွာ ျဖစ္ဖူးတဲ့သူရွိရင္ မ်ိဳး႐ိုး
လုိက္တတ္တယ္။ ေက်ာင္းေနတဲ့ အရြယ္ ကေလးေတြရဲ႕ ၁၀% ေလာက္အထိ ပန္းနာရင္က်ပ္ ျဖစ္ၾက
တာေတြ႕ရ တယ္။

၂။ ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေခ်ရွိတဲ့ အုပ္စုေတြက ဘယ္သူေတြလဲ။

မ်ိဳး႐ိုးဗီဇကေတာ့ ကေလးတစ္ေယာက္ ပန္းနာရင္က်ပ္ျဖစ္မျဖစ္ ဆိုတာကို ဆံုးျဖတ္ေပးပါတယ္။ ပတ္
၀န္းက်င္အခ်က္အလက္ေတြက ပန္းနာရင္က်ပ္ကိုထေစတယ္။ အဓိကအေၾကာင္းရင္းကေတာ့ အေအး
မိ၊ ႏွာေစး၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ မတည့္တဲ့အစားအေသာက္၊ ေဆး၀ါး၊ အနံ႔အသက္ေတြကလည္း ပန္းနာ
ရင္က်က္ထေစပါတယ္။ ေယာက္်ားေလးနဲ႔ မိန္းကေလးျဖစ္ ပြားႏႈန္းကြားျခားမႈ မရွိလွပါဘူး။


၃။ ေရာဂါျဖစ္မွန္းဘယ္လုိလုပ္သိမလဲ။

အဓိက,ကေတာ့ ေရာဂါရာဇ၀င္နဲ႔ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈေတြမွာ မူတည္ၿပီး ေရာဂါအမည္တပ္ႏုိင္ပါတယ္။
တီဘီဟုတ္ မဟုတ္ကို စမ္းသပ္ေပးရပါတယ္။ အသက္ ၆ ႏွစ္ေအာက္ပုိင္းဆိုရင္ အသက္႐ွဴစက္ကိရိ
ယာနဲ႔ အသက္႐ွဴအဆုတ္လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္မႈ တုိင္းတာျခင္းကို လုပ္လုိ႔မရပါဘူး။ ၆ ႏွစ္အထက္
ကေလးေတြမွာေတာ့ အသက္႐ွဴျပင္းအား တုိင္းကိရိယာနဲ႔ အားကစားလႈပ္ရွားမႈ မျပဳမီနဲ႔ လႈပ္ရွားၿပီး
ေနာက္ ျပန္စမ္းသပ္တဲ့အခါ၊ နဂိုထက္ ၁၅% အထိက်သြားရင္ ပန္းနာရင္က်ပ္္ ရွိတယ္လို႔ ယူဆရပါ
တယ္။ ျမန္မာ ႏုိင္ငံအတြင္းမွာပဲ ေဆး႐ံုႀကီးအခ်ိဳ႕မွာ စမ္းသပ္ေပးေနႏုိင္ပါၿပီ။


၄။ ေခတ္မီ ေရာဂါကုထံုး ဘာေတြရွိလဲ။

ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ ကုသရျခင္းရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ကေတာ့ ပန္းနာရင္က်ပ္ လကၡဏာေတြ ထိန္းသိမ္း
ႏိုင္ရမယ္။ အသက္႐ွဴလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈ၊ အဆုတ္လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈ၊ ရက္ရွည္ထိခုိက္မႈ မရွိေစ
ရဘူး။ ပန္းနာရင္က်ပ္ ျပန္ထျခင္းကို ကာကြယ္ႏုိင္ရမယ္။ ေဆး၀ါးေတြရဲ႕ မလိုအပ္တဲ့ အာနိသင္ေတြ
နည္းႏုိင္သမွ်နည္းရမယ္။ ေနာက္ဆံုးရည္ရြယ္ခ်က္က ပန္းနာ ရင္က်ပ္ေၾကာင့္ ေသေပ်ာက္ျခင္းမရွိဖုိ႔အ
ထိ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ကုသမႈမွာ အဆင့္ (၆) ဆင့္ခြဲပါတယ္။ အဆင့္ (၁) က ဆရာ၀န္ ေရာ၊
လူနာေရာ၊ မိဘေဆြမ်ိဳးေတြ ပူးေပါင္းပါ၀င္ဖုိ႔၊ ဘယ္လုိ အေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ ေရာဂါထေစႏုိင္တယ္
ဆိုတာသိရွိဖုိ႔၊ ရင္က်ပ္ ေပ်ာက္႐ွဴေဆးေတြကို ဘယ္လုိအသံုးျပဳရမယ္ စသည္တုိ႔ကို သင္ၾကားေပးပါ
တယ္။

ပညာေပးျခင္းအပိုင္းေပါ့၊ အဆင့္(၂)ကေတာ့ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါကို အႏု၊ အရင့္ (၄)မ်ိဳး ပိုင္းျခား
ပါတယ္။ ပထမအမ်ိဳးက တစ္ခါတစ္ရံျဖစ္တဲ့ပန္းနာရင္က်ပ္၊ ဆိုလုိတာက တစ္ပတ္မွာတစ္ရက္ေတာင္
ေရာဂါမထဘူး၊ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ျခားၿပီးမွ ေရာဂါထတယ္။ ဒုတိယ အမ်ိဳးအစားက အေပ်ာ့စားအၿမဲ
ျဖစ္ပန္းနာရင္က်ပ္၊ ေခ်ာင္းဆိုးရင္က်ပ္ ရႊီရႊီျမည္ျခင္းက ညဘက္တစ္ေရးႏုိးမွာ ျဖစ္တက္ၿပီး၊ တစ္ပတ္
မွာ အနည္းဆံုး တစ္ရက္ျဖစ္ တယ္။ တတိယအမ်ိဳးအစားကေတာ့ ေန႔တုိင္းလုိလုိ ပန္းနာရင္က်ပ္ျဖစ္
ေနတယ္။

အမိုင္ႏုိဖုိင္လင္းတုိ႔၊ ဗင္တုိလင္းတုိ႔၊ စတဲ့ ေသာက္ေဆးေတြ (သို႔) ႐ွဴေဆးေတြ ေန႔စဥ္နီးပါးသံုးရတယ္။
အဲဒါက အျပင္းစားအၿမဲျဖစ္ ပန္းနာရင္က်ပ္၊ စတုတၳ အမ်ိဳးအစားက ေတာ့ ေန႔စဥ္လည္း ပန္းနာထေန
တဲ့အျပင္ သြားလာလႈပ္ရွားမႈေတြ အကုန္ထိခုိက္တယ္။ သာမန္လူေတြလုိသြားႏိုင္၊ လာႏုိင္ မရွိေတာ့ဘူး၊
ကေလးေတြမွာေတာ့ ပထမအမ်ိဳးအစားနဲ႔ ဒုတိယအမ်ိဳးအစားျဖစ္တာမ်ားပါတယ္။ အဆင့္ (၃)မွာေတာ့
ပန္းနာထေစ မယ့္ ပတ္၀န္းက်င္အေၾကာင့္ အခ်က္ေတြကို ကာကြယ္ေရွာင္ရွားဖုိ႔ပါပဲ။ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္
ေယာက္က မတူဘဲ၊ ဥပမာ- မတည့္တဲ့ အနံ႔အသက္ရွိတဲ့ေနရာကေန ေျပာင္းၿပီးေနဖို႔၊ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္
ရွိရင္ ကေလးေတြ အိပ္ခန္းထဲမ၀င္ေစဖုိ႔၊ အိပ္ခန္းသန္႔ရွင္းေရး လုပ္တဲ့အခါ အ၀တ္ေရဆြတ္ၿပီး သန႔္ရွင္း
ေရးလုပ္ဖုိ႔၊ မတည့္တဲ့ေဆး၀ါးနဲ႔ အစားအစာေရွာင္ၾကဥ္ဖုိ႔၊ အဆင့္ (၄) ကေတာ့ ကုသမႈ အပုိင္းျဖစ္ပါ
တယ္။

ေလႁပြန္က်ယ္ေစတဲ့ ႐ွဴေဆးေတြက သာမန္အားျဖင့္ ေသာက္ေဆးေတြထက္ ပိုေစ်းႀကီးပါတယ္။ ႐ွဴေဆး
တြက သာမန္အားျဖင့္ ေသာက္ေဆးေတြထက္ ပိုေစ်းႀကီးပါတယ္။ ၾကားခံပစၥည္း တစ္ခုခုကို သံုးရတဲ့အ
တြက္ ကုန္က်စရိတ္မ်ားပါတယ္။ အဲ့ဒီအတြက္ အဆင္ေျပေအာင္ volumatic Spacer အျဖစ္ သံုးၿပီး
သား ေရသန႔္ဘူးအလြတ္မွာ အေပါက္ေဖာက္ၿပီးသံုးပါတယ္။ Baby Inhaler အစား ပလတ္စတစ္ခြက္
ကေလးေတြနဲ႔ သံုးပါတယ္။ ရင္က်ပ္ပန္းနာထေစတဲ့ Allergic ျဖစ္တဲ့ (ဓာတ္မတည့္ပစၥည္း) စမ္းသပ္
မႈကိုေတာ့ လူႀကီးေတြမွာပဲ လုပ္ပါတယ္။ ကေလးေတြမွာ လုပ္ေလ့မရွိပါဘူး။ အဆင့္ (၅) မွာေတာ့ ေရ
ရွည္မွာ ဒီေဆးေတြသံုးေနရဲ႕သားနဲ႔ ႐ုတ္တရက္ ပန္းနာရင္က်ပ္ ထတက္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ အေျခအေနမွာ
ေသာက္ေဆး (သို႔) ျဖစ္ႏုိင္ရင္ ႐ွဴေဆးသံုးပါတယ္။ ဘယ္ႏွနာရီ တစ္ခါသံုးေပးရပါမလဲ။ ဘယ္အခ်ိန္မွာ
ဆရာ၀န္ႏွင္ ့ဆက္သြယ္မလဲစသည္တုိ႔ကို ၫႊန္ၾကားေပးထားရပါတယ္။ အဆင့္ (၆) မွာေတာ့ ပံုမွန္လာ
ၿပီးျပသေနဖို႔ပါပဲ။ ကေလးလူနာေတြအတြက္ ပန္းနာရင္က်ပ္ ေန႔စဥ္မွန္တမ္းေလးေတြ ေပးထားပါ တယ္။
အဲ့ဒီမွတ္တမ္းကိုၾကည့္ၿပီး ကေလးရဲ႕ ေရာဂါအဆင့္အတန္း သတ္မွတ္ခ်က္ကို ျပန္ေျပာင္းေပးပါတယ္။
တတိယအမ်ိဳးအစား ကေန ပထမအမ်ိဳးအစား ျပန္ေျပာင္းေပးတာရွိၿပီး၊ ဒုတိယအမ်ိဳးအစား သတ္မွတ္
ထားေပမယ့္ လုိအပ္ေနရင္၊ တတိယအမ်ိဳးအစားကို ျပန္ေျပာင္းေပးရပါတယ္။


၅။ ကေလးပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္လုိ႔ မွာၾကားလုိေသာအခ်က္။

ကေလးေတြ ပန္းနာရင္က်ပ္ျဖစ္ခဲ့ရင္၊ ႐ိုး႐ိုးႏွာေစးေခ်ာင္းဆိုး ေရာဂါလားဆိုတာ ခြဲျခားသိရေအာင္ ဆရာ
၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးရပါမယ္။ မိမိကေလး ပန္းနာရင္က်ပ္ ျဖစ္ေနရင္လည္းပဲ၊ ကုန္က်စရိတ္သာ ခံႏုိင္
မည္ဆုိလွ်င္ ႐ွဴေဆးမ်ား အသံုးျပဳ ျခင္းျဖင့္ သာမန္ကေလးလုိျဖစ္ေနေအာင္ လုပ္ေပးလုိ႔ ရပါတယ္။ လူ
ေတြ အသိမွားေနၾကတာက ပန္းနာရင္က်ပ္သမားကို ႐ွဴေဆးသံုး ရၿပီဆုိရင္ တျခားေဆးေတြ မတိုးေတာ့
ဘူးလုိ႔ ထင္ေနၾကပါတယ္။ အဲဒါမွားပါတယ္။ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံေတြမွာ ပထမ၊ ဒုတိယနဲ႔ တတိယ အမ်ိဳးအစား
တုိ႔ကို ႐ွဴေဆးနဲ႔ပဲကုပါတယ္။ ႐ွဴေဆးသံုးခုိင္းရင္ေတာ့ ႐ွဴပံု႐ွဴနည္း ေသခ်ာစြာသင္ျပေပးဖုိ႔လုိပါတယ္။

သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ၾကားခံပစၥည္းေတြလည္း သံုးရပါတယ္။ ႐ွဴပံု၊ ႐ွဴနည္းမွန္ရင္ ထိေရာက္တယ္ဆိုတာ ေျပာခ်င္
ပါတယ္။

Health Digest က်န္းမာေရး ႏွင့္ ေဆးပညာဂ်ာနယ္မွ ကူးယူမွ်ေဝသည္။